Fakty i mity o mgr Kowalskim na zmywaku

Małgorzata Mrozińska

Większość wykształconych Polaków na Wyspach pracuje poniżej swoich kwalifikacji. To fakt, o którym wspomonają wszystkie badania dotyczące Nowej Emigracji. Na tym przekonaniu zbudowany został stereotyp mgr Kowalskiego, który w Wielkiej Brytanii marnuje swój intelektualny potencjał, wykonując proste prace niewymagające wykształcenia. Zdaniem Agnieszki Lenton, psychologa biznesu i prezesa Polish Psychologists’ Club w Londynie (PCC), to jednak tylko uproszczony obraz, wykreowany kilka lat temu na potrzeby mediów i wciąż przez nie podtrzymywany.

„Trudności emigrantów na Wyspach w zdobyciu pracy adekwatnej do kwalifikacji są porównywalne do problemów, z jakimi borykają się absolwenci wyższych uczelni nad Wisłą. Również w Polsce zaczynają oni często swoją karierę zawodową od prostych prac, niewymagających doświadczenia i wykształcenia, czasami w innej branży niż ta wyuczona” – uważa Lenton. Zarówno na emigracji jak i w kraju wszystko zależy od motywacji do wykonywania konkretnego zawodu. Jeśli mgr Kowalski ma jasno sprecyzowane potrzeby i cele zawodowe, to znajdzie drogę do ich osiągnięcia bez względu na kraj zamieszkania. „Grupa osób zadowolonych z wykonywanego na Wyspach zawodu rośnie z roku na rok i obejmuje już w tej chwili przynajmniej 20 proc. emigrantów. Tak wynika z badań PPC” – mówi Lenton.

Prowadzone aktualnie przez Biuro Karier PCC badanie ma na celu ropoznanie problemów, z jakimi borykają się Polacy szukający pracy w Wielkiej Brytanii i ich potrzeb związanych z rozwojem kariery zawodowej. Można już zasygnalizować wstępne wyniki badania, bo chociaż przepytana jak dotąd grupa 183 emigrantów nie jest jeszcze w pełni reprezentatywna, to wiek i wykształcenie tych osób są zbliżone do profilu Polaków, którzy przyjechali do Wielkiej Brytanii po 2004 r.

75 proc. respondendentów PCC to osoby w wieku do 35 lat, z wykształceniem przynajmniej licencjackim, mieszkające w Wielkiej Brytanii od 2 do 5 lat. Okazuje się, że dla ponad 40 proc. z nich hamulcem w rozwoju zawodowym na Wyspach jest bariera językowa. „Pracują oni więc poniżej swoich kwalifikacji niekoniecznie ze względu na zaniżone poczucie własnej wartości, czy jakieś inne głębokie problemy psychologiczne, ale z powodu niewystarczających kompetencji językowych” – komentuje Lenton. Niewystarczającą znajomością angielskiego tłumaczą bowiem swoją obecną sytuację zawodową również osoby posługujące się tym językiem całkiem płynnie. Mają one wysokie oczekiwania w stosunku do płynności posługiwania się językiem obcym i zwlekają z szukaniem „lepszej” pracy na moment kiedy będą posługiwać się perfekcyjnym angielskim.

W zdobyciu wymarzonej pracy wykształconym emigrantom przeszkadza również brak doświadczenia w zawodzie, który chcą wykonywać, zarówno z kraju jak i z Wielkiej Brytanii. Wiele osób przyznaje również, że nie wie po prostu, jak efektywnie szukać pracy na Wyspach.

Czy zawód, który wykonujemy, determinuje nasze myślenie o sobie? Na pewno tak. „Gdy ktoś pyta nas o to, co robimy, najczęściej mówimy o tym, czym zajmujemy się zawodowo” – zauważa Lenton. Z tego też powodu brak satysfakcji z wykonywanej pracy może wpływać negatywnie na nasze samopoczucie, co odbija się również na innych aspektach życia.

Maria Aleksandra Sikorska, psycholog działająca w PCC, wykazała w badaniach swojej pracy magisterskiej z zeszłego roku, że niezadowolenie z wykonywanej pracy może doprowadzić do silnego stresu, który ma swoje zarówno fizyczne jak i emocjonalne konsekwencje. Symptomami zdrowotnymi stresu z powodu pracy są między innymi ból i zawroty głowy, przemęczenie, problemy z zasypianiem, mdłości, napięcie mięśni (kręgosłupa, szyi).

Stres objawia się też frustracją, rozdrażnieniem i agresją oraz częstym zmianom nastrojów i potrzebą izolacji. Poczucie własnej wartości sfrustrowanej pracą osoby może się mocno obniżyć, a żeby je podnieść, próbuje ona wykazać się za wszelką cenę. Z drugiej strony praca zgodna z naszymi predyspozycjami i w warunkach, w których czujemy się jak ryba w wodzie dodaje człowiekowi energii i otwiera na dalsze perspektywy i na otoczenie. Wybór wydaje się prosty. Ale żeby znaleźć, trzeba zacząć szukać. Tu pomocny może okazać się kontakt z Biurem Karier PCC, które oferuje polskim emigrantom pomoc w ustaleniu preferencji i predyspozycji zawodowych oraz planowaniu ścieżki kariery.

Duża grupa młodych emigrantów odwleka decyzje zmiany pracy albo rozwoju rozpoczętej już kariery na tzw. „po powrocie do Polski”. Szczególnie dotyczy to osób, które przyjechały na Wyspy w celach finansowych. Moment powrotu jest jednak często odwlekany na „za jakiś czas”, a osoby planujące dochodzą do wniosku, że nie warto zmieniać obecnej pracy, ponieważ i tak nie planują zostać w Wielkiej Brytanii na stałe. „Poczucie, że w kraju będzie łatwiej, jest tylko złudzeniem. Polski pracodawca wymaga tyle samo co angielski. Nie wystarczy mu dobra znajomość języka obcego i doświadczenie z baru” – twierdzi Lenton.

Może się też okazać, że kontrkandydat mgr Kowalskiego w rywalizacji o konkretne stanowisko pracy zna język równie dobrze, chociaż nauczył się go w kraju. Jednak w czasie, gdy Kowalski serwował kolejne dania brytyjskim klientom w restauracji, tamten zdobywał doświadczenie zawodowe nad Wisłą.

Zdaniem Agnieszki Lenton warto żeby osoby zawieszone pomiędzy Polską i Wielką Brytanią skonkretyzowały swoje cele, zarówno te osobiste jak i zawodowe i szczerze odpowiedziały sobie na pytanie: czego chcę i co jestem w stanie poświecić, żeby to osiągnąć?

Dodatkowe informacje:

Aby wziąć udział w badaniu Biura Karier Polish Psychologists’ Club kliknij tutaj.