Kursy języka arabskiego

Zofia Edwards

Podczas wakacji często ulegamy urokowi danego miejsca, atmosfery czy lokalnej kuchni. Mnie niesamowicie oczarował język arabski. Dotychczas wydawało mi się, że arabski to język niemiły dla ucha, szorstki i brzmiący jak... charkotanie. Nagle z przyjemnością zaczęłam słuchać arabskiej muzyki, wsłuchiwać się w rozmowy lokalnych mieszkańców i zachwycać tajemniczymi znaczkami alfabetu arabskiego. Pierwsze lekcje języka odbyłam podczas wakacji: pytałam o poszczególne słówka, skrupulatnie je zapisywałam i powtarzałam: sabah el kher (dzień dobry), masar el kher (do widzenia), shukran (dziękuję), qahwa (kawa)...

Zapał do nauki arabskiego nie skończył się po wakacjach. Po powrocie z Egiptu pragnęłam dalej zgłębić tajniki języka. Wybrałam 7-tygodniowy kurs w 44 Portland Place w centrum Londynu poświęcony przede wszystkim zgłębianiu tajemnic alfabetu i wymowy oraz przygotowaniu się do prowadzenia podstawowych rozmówek codziennych. Nie zabrakło oczywiście językoznawczego wprowadzenia: język arabski należy do południowej grupy języków semickich; powstał z nabatejskiej odmiany pisma aramejskiego, jednego z najstarszych alfabetów. Zapisywany jest alfabetycznym pismem arabskim od prawej do lewej strony. Istnieje wiele odmian pisma arabskiego, a do najistotniejszych należą: pismo kwadratowe (kufickie) i okrągłe (naschi).

Od zawsze fascynowały mnie arabeski i piękne ornamenty ze świata sztuki arabskiej, dlatego z niecierpliwością czekałam na lekcję poświęconą kaligrafii – zdobnictwa opartego na piśmie arabskim. Dekoracyjne zapisywanie wersów Koranu doprowadziło w ciągu ponad 1400 lat do powstania wielu szkół kaligrafii. W świecie arabskim kaligrafia uznawana jest za jedną z najwyższych form sztuki, przypisuje się jej szczególne znaczenie, ponieważ przekazuje treści świętej księgi islamu – Koranu. Niestety, zajęcia kaligrafii miały jedynie charakter wprowadzający, czemu zresztą trudno się dziwić. Nikt nie nauczyłby się kaligrafii w ciągu 45 minut... Wielcy mistrzowie praktykują tę sztukę całymi latami.

Moje lekcje dotyczyły języka arabskiego standardowego. Dialekty pominęliśmy, gdyż za bardzo różnią się od języka klasycznego, a używa się ich jedynie w mowie. Występujące pomiędzy dialektami różnice utrudniają porozumienie osobom z różnych stron i krajów arabskich. Posługują się nimi mieszkańcy północnej części Afryki oraz Bliskiego Wschodu.

Język arabski posiada 18 podstawowych znaków. Te z kolei uzupełniane są jedną, dwiema lub trzema kropkami tworząc w ten sposób 28 liter oznaczających spółgłoski oraz samogłoski długie i dyftongi. Samogłoski krótkie w piśmie arabskim są pomijane i dlatego arabski klasyfikuje się jako tzw. abdżad (czyli pismo spółgłoskowe posiadające lub stosujące jedynie te znaki, które oznaczają spółgłoski). Czasami stosuje się jednak na ich oznaczenie dodatkowe znaki samogłoskowe.

Każda z 28 liter posiada cztery różne wersje, te z kolei uzależnione są od położenia litery w wyrazie (początkowej, środkowej, końcowej albo izolowanej) i sąsiedztwa innych liter. Wymowa także jest dość trudna: w arabskim akcentowana jest pierwsza od końca długa sylaba. Jednak jeśli wszystkie sylaby są krótkie, akcent pada na pierwszą sylabę. To oczywiście brzmi łatwo w teorii, w praktyce jest jednak dużo ciężej!

Wieczorowe, dzienne lub weekendowe zajęcia z języka arabskiego trwające od kilku do kilkudziesięciu tygodni, dla osób na różnych poziomach zaawansowania można znaleźć w programie lokalnych adult college. Po zdanym egzaminie uzyskuje się certyfikat ukończenia kursu. Ceny wahają się od £70 do £120 za semestr. Akademicki kurs języka, połączony ze studiami nad literaturą arabską można odbyć w School of Oriental and African Studies (University London). Zajęcia prowadzone są w pełnym wymiarze godzin przez 3 semestry, studenci otrzymują na zakończenie Diploma & Certificate in Modern Standard Arabic.

Koszt to około £3000 za semestr. Również w SOAS można odbyć wakacyjny, intensywny kurs arabskiego: 1, 2 bądź 4-tygodniowy. Za te kursy zapłacimy odpowiednio: £310, £615 bądź £1 225. Osoby znające arabski, a planujące pracę w charakterze nauczyciela mogą skorzystać z odpowiedniego kursu w SAOS i uzyskać Certificate in Teaching Arabic as a Foreign Language (CTAFL) bądź w International House London – IH Certificate in Arabic Language Teaching to Adults.